Ammoniak (NH3 ) is een gas dat ontstaat wanneer urine en mest samenkomen. Gemiddeld ontstaat ongeveer 50% van de uitstoot van ammoniak op een melkveebedrijf in de stal. Methaan (CH4 ) is een broeikasgas dat gemiddeld voor 80% ontstaat in de koe bij vertering van het voer. Ongeveer 20% ontstaat in de mest(opslag). Wat je in de stal doet, heeft effect op de uitstoot van ammoniak en methaan op jouw bedrijf.
Elke stal is anders. Met de Stal Quickscan ontdek je hoe jouw melkveestal nu presteert op ammoniak- en methaanemissies. Aan de hand van een aantal vragen weet je in korte tijd waar je goed scoort of waar nog verbeteringen mogelijk zijn in emissiereductie. Dat is goed voor je dieren, voor je portemonnee én voor de toekomst van jouw bedrijf.
De Stal Quickscan bestaat uit een beknopte vragenlijst, een uitleg per vraag en tips. Zo zie je direct of er verbetering in jouw stal mogelijk is en welke maatregelen je kunt nemen om emissies te verlagen. De Quickscan bestaat uit vier aparte onderdelen: stalvloer, stalklimaat, mestopslag en bij de mest. Je kunt ieder onderdeel afzonderlijk invullen of de volledige Stal Quickscan doorlopen.
Ammoniakemissie in de stal is bij een roostervloer voor ongeveer 50% afkomstig van de stalvloer. In het onderdeel Stalvloer van de Stal Quickscan breng je in kaart hoe schoon de vloer blijft, hoe je schuift en of je water gebruikt bij het reinigen. Dit onderdeel vertelt je iets over hoeveel urine en mest op de vloer achterblijft, wat ammoniakemissie veroorzaakt.
Stalklimaat heeft een belangrijke invloed op de ammoniakemissie. Bij zeer open stallen en hoge windsnelheden is er veel ventilatie en kan de ammoniakemissie tot wel 40% hoger liggen dan gemiddeld. Ook de temperatuur is van invloed. Wanneer de buitentemperatuur lager is dan de temperatuur in de mestkelder waait koude lucht door de mestkelder, wat voor ammoniakemissie zorgt. Hoe goed geïsoleerd is jouw stal? Heb je regelbare stalgordijnen of ventilatoren? In dit onderdeel lees je hoe je het stalklimaat kunt optimaliseren om ammoniakemissie te verminderen en dierwelzijn te behouden.
De mestopslag in de kelder is een broedplek voor emissies. Ongeveer 25% van de ammoniak in de stal en ongeveer 75% van de methaanvorming in de stal ontstaat in de mestopslag. Ammoniak ontstaat wanneer de bovenlaag van de mest met lucht in contact komt; elke vorm van beluchting kan dit contact vergroten. Methaan ontstaat juist dieper in de opslag door de afbraak van organische stof. Hoe meer afbreekbaar materiaal en hoe langer de mest in de opslag zit, hoe meer tijd methaan heeft om zich te vormen. In het onderdeel Mestopslag in de Stal Quickscan ontdek je hoe jouw mestopslag ervoor staat en welke verbeteringen je kunt doen om emissies te verminderen.
Als iets extra bij de mest komt, verandert de samenstelling en daarmee de emissies. Wat bij de mest terechtkomt, kan ongeveer 10% van de ammoniakuitstoot en ongeveer 25% van methaanuitstoot in de stal veroorzaken. Voeg je water toe? Welk boxenstrooisel gebruik je? Komen er voer- of melkresten in de kelder terecht? In het onderdeel Bij de mest van de Stal Quickscan beoordeel je de samenstelling van de mest en hoe je hierin emissies in de stal kunt verminderen.
Binnen Netwerk Praktijkbedrijven wordt het effect van stalmaatregelen op ammoniak en methaan sinds 2021onderzocht door onze deelnemers. Op vijftien onderzoeksbedrijven worden de maatregelen continu gemeten op de effecten, op de demonstratiebedrijven kijken we naar de praktische haalbaarheid van deze maatregelen. Kijk welke onderdelen bij jouw bedrijf passen en ontdek waar je winst kunt behalen.
Netwerk Praktijkbedrijven heeft een achtergronddocument bij de Stal Quickscan ontwikkeld, die melkveehouders en erfbetreders kan ondersteunen in de aanpak van ammoniak- en methaanemissies in de stal. In het document vind je wetenschappelijke, indicatieve en in onderzoek gemeten informatie over emissies in de stal.
Download het achtergronddocument
Netwerk Praktijkbedrijven maakt onderdeel uit van de programmatische aanpak ‘Integraal Aanpakken’ en wordt gefinancierd door het ministerie van LVVN.